Onderzoeksrapport
uitgevoerd in opdracht van de Epilepsie Vereniging Nederland

Kostenbesparing door middel van substitutie:
Hoe zit dat met anti-epileptica?

Conclusies en aanbevelingen

Het zorgbeleid van de overheid staat al vele jaren in het teken van beheersing van de geneesmiddelenuitgaven. De overheid wil door middel van o.a. geneesmiddelsubstitutie de kosten in de gezondheidszorg zo laag mogelijk houden. Naast het preferentiebeleid, moet ook het prijsbeleid voor medicijnen zorgen voor het drukken van de kosten van het zorgbudget.

Wat betreft anti-epileptica (AED) is er momenteel nog nauwelijks sprake van preferentiebeleid van de verzekeraars. Toch worden AED gesubstitueerd.
De EVN wil onderzoeken of generieke AED ook daadwerkelijk onderling of ten opzichte van een merkgeneesmiddel vervangbaar zijn. Wordt hiermee de continuïteit van de behandeling van epilepsie doorbroken en wat zijn daar de gevolgen van?

De resultaten van dit onderzoek vormen een leidraad voor het advies dat de EVN zal uitbrengen over de behandeling van epilepsie met AED aan in ieder geval de EVN-leden, apothekers, artsen en zorgverzekeraars.

De conclusies uit het onderzoek kunnen als volgt worden samengevat:

• Van de 596 respondenten zijn er 200 respondenten (33,6%) die (een poging tot) substitutie hebben meegemaakt.
• De resultaten van het onderzoek tonen aan dat er een verschil is in de omvang van substitutie ten opzichte van een vergelijkbaar onderzoek dat  Win Yeung man in 2006 in opdracht van de EVN heeft uitgevoerd.
• Verder blijkt uit de onderzoeksresultaten een verschil in omvang van substitutie tussen leden van de EVN en niet-leden.
• Ook blijkt dat substitutie voor 33,33% van de respondenten die met substitutie te maken hebben gehad en dit niet hebben geweigerd, tot verandering in hun aanvalspatroon en/of bijwerkingpatroon gezorgd. Dat was voornamelijk het geval bij lamotrigine. Hiermee wordt aangetoond dat door middel van substitutie (van lamotrigine) de continuïteit van de behandeling van epilepsie doorbroken wordt.
• Als laatste blijkt uit de resultaten dat substitutie zowel persoonlijke als maatschappelijke gevolgen kan veroorzaken. Factoren waar substitutie invloed op kan hebben zijn o.a. hobby, werk, vakantie, partner, familie/vrienden,  rijvaardigheid en rijgeschiktheid of  anders.

Naar aanleiding van de resultaten en conclusies van het onderzoek zijn de volgende aanbevelingen gedaan:

• Aanbeveling 1: Onderzoek onder mensen met epilepsie naar de informatieverstrekking en informatiebehoefte met betrekking tot substitutie van AED.
• Aanbeveling 2: Zorg voor voldoende informatie over substitutie van AED .
• Aanbeveling 3: Goed advies over (informatieverstrekking met betrekking tot) substitutie aan de beroepsgroepen. zoals apothekers, artsen en zorgverzekeraars.
• Aanbeveling 4: Onderzoek naar financiële kosten en baten van substitutie van AED.

Het gehele rapport kunt u hier downloaden (3 MB/PDF)